روستای هلالی احمدی که در تقسیمات کشوری به نام هلالی حاج عوض ( Halali-ye Haj `avazi ) ثبت و شناخته می شود، زادگاه و سرزمین اجداد و نیاکان من است که دارای قدمتی بیش از 250 سال می باشد. در فرهنگ لغت دهخدا به نام هلالی این چنین اشاره شده است. هلالی، [هَِ] (اِخ) دهی است از دهستان کاکی از بخش خورموج شهرستان بوشهر که 276 تن سکنه دارد. آب آن از چاه و محصول عمده اش غله است (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 7). از نظر موقعیت مکانی این روستا از غرب به رود خانه مند، از شرق به روستاهای باغ شور، باغ شالی و بنیاد و از شمال به هلالی منصوری و از جنوب به روستاهای شعری و کرکی محدود بوده است. بر اساس سرشماری آبان ماه 1335 شمسی جمعیت هلالی 219 نفر شامل 95 نفر مرد و 124 زن گزارش شده است (سعیدی نیا، 1383). در زمان وقوع سیل این روستا دارای حدود 30 خانوار و 170 نفر جمعیت بوده است. این روستا از توابع بخش کاکی شهرستان دشتی بوده که از سال 1365 تاکنون پس از وقوع سیل روز سه شنبه 11 آذر 1365 اهالی آن بیشتر ساکن شهر کاکی هستند. انتخاب پسوند حاج عوض برای نام روستا برگرفته از نام حاج عوض اوّل فرزند ابوالقاسم مشهور به ابول فرزند زایر محمد زایر جهانگیر زاير محمد فرزند حاجي فرزند كمال فرزند حسن فرزند احمد است که از بزرگان آن سامان و مورد احترام اهالی بوده است. حاج عوض فردی آگاه، اهل تدبیر و متمکّن بوده است که اسناد و دست نوشته های قدیمی از طرف بزرگان منطقه خطاب به ایشان اکنون موجود است. حاج عوض چهار فرزند پسر به نام های ابوالقاسم، علی، حسین و غلامرضا مشهور به غلام و هفت فرزند دختر داشته است. فرزندان ایشان از همسر اولش غلامرضا مشهور به غلام (غلامرضا مشهور به غلام پدر حاج عوض دوم و پدر بزرگِ حاج درویش، حاجی، غلامرضا مشهور به غلام و حاج مظفر است) و حسین (همسرش زینب دختر عسکر از طایفه بهمنی مسیله بوده است و فرزندش حاجی که با ابریشم یا اوری دختر زایر شنبه ابن زایر اسماعیل ابن محمد ابن عبدالعلی از طایفه عبدیها ازدواج کرد و فرزندش حسین ثمرهی این ازدواج است و از پی ایشان پسرشعلی و دخترانش به ترتیب مادر مرحومان علی و غلامحسین فرزند زایر محمد ملاجعفر و مادر علی محمد ابول و مادر علی فرزند مظفر اهل باغ شور (مادر بزرگ شهید مظفری) میباشند و تناز (تناز یا تَنو همسر اسماعیل محمد منصوری شد که دخترانش مادر حاج عباس بهمنی و حاج عالی کشوری و زایر محمد حاج صالح عبدو چاه حسین جمالی و فرزندان زایر سعید و حاج سالم منصوری و مادر بزرگ مشهدی احمد شیخیانی میباشند) وکوچک و چهار دختر دیگر بوده است و از زن دومش ابوالقاسم مشهور به ابول (ابوالقاسم پدر بزرگ مرحومان مشهدی علی و فیروز محمد ابول و پدر بزرگ مرحوم حاج عبدالرضای غلام ابولمیباشد) و علی (علی پدر حاج حیدر و دو دختر به نام فاطمه (فاطمه به ازدواج علی ابن زایر سعید منصوری در آمد و تنها فرزندش مرحوم مشهدی عباس علی است که نوادگانش دارای نام خانوادگی احمدی و ساکن کاکی هستند) و بانی (مادر حاج عبدالرضا فرزند مشهدی غلام ابول) و فرزندان حاج حیدر از هاجر دختر زایر سعید منصوری مرحومان عبدالحسین مشهور به زایر حسین و مشهدی عبداله و از زن دیگرش علی بودند که بازماندگانشان فامیلشان حسن احمدی و احمدی است که ساکن کاکی و برازجان هستند) متولد شدند که از برادران دیگر کوچکترند. بعد از زمان صدور شناسنامه در ایران و برگزیدن فامیل برای خود فامیلهای احمدی و حسن احمدی انتخاب کردند و روستایشان نیز بر اساس نام خانوادگی اهالی و ساکنین آنجا هلالی احمدی نامیدند. قابل ذکر اینکه حاج مظفر و حاج حیدر برادر ناتنی بوده و مادرشان از خسرویهای بردخون می باشد. حاج مظفر دارای دو خواهر به نام مُلکی (مادر حاج نامدار کاظمی ساکن کاکی) و مدینه (مادر فرزندان حاج علی حاج حسین همگی با نام خانوادگی احمدی ساکن باغ شور) بوده است. همان طور که اشاره شد غلامرضا دارای فرزندی بوده که وی نیز مجدداً نام حاج عوض را برایش انتخاب نمود. حاج عوض دوّم نیز دارای 4 فرزند پسر به نام غلامرضا، حاجی، حاج مظفر و حاج درویش بوده است که بعد از درگذشت حاج عوض دوم سرپرستی امور روستا به عهده مرحوم حاج درویش (1351- 1286ه. خورشیدی) بود تا اینکه در ۱۶ بهمن ۱۳۵۱ به رحمت ایزدی پیوست. به همین مناسبت در برخی نقشه ها نام روستا به نام هلالی حاج درویش (Helali –ye hajji darvish ) ثبت شده است به گونه ای که برای جستجوی شرایط آب و هوایی در پایگاهی مانند Accuweather می توان از این نام استفاده کرد. به نظر میرسد قدمت سکونت در این روستا قبل از حضور حاج عوض اول بوده است به استناد این دلیل که یکی از ایرانیان ساکن کویت مبلغی پول را بنا به وصیت پدرش جهت ساخت مسجد در زادگاه پدریاش که هلالی بوده در اختیار مرحوم حضرت آیت ا.... حاج میرزا احمد دشتی نجفی قرار داده بود که این مسجد در سال 1359 در روستا احداث گردید. اما بنابه شواهد احتمالاً مرحوم حاج عوض اول از حدود سال 1130 هجری خورشیدی در این روستا سکونت داشته است. بنابر بر نقل قول برخی از معمرین و مورخان منطقه شاید ساخت اولین خانه مسکونی گِلی احتمالاً با سقف از جنس تنه نخیلات خرما، در روستاهای منطقه به ابتکار و به وسیلهی مرحوم حاج عوض انجام شده به نحوی که خان وقت کاکی پس از اطلاع از این موضوع مامور یا به عبارتی نماینده ای را نزد حاج عوض میفرستد و دستور تخریب آن خانه گلی را می دهد که مرحوم حاج عوض در پاسخ فرستاده خان اظهار داشت که این خانه به عنوان مسجد بنا گذاشتهاند و پس از اینکه خبر به خان رسید ایشان تغییر نظر دادند. با همین تدبیر آن خانه از همان دوران به عنوان مسجد باقی ماند که به حرمت وجود مسجد و جایگاه مقدس آن قبرستان قدیمی روستا که تا 1365 هم وجود داشت در جنب آن وجود داشت. شغل بیشتر مردم روستا کشاورزی و دامداری و کاشت نخیلات خرما نیز به عنوان یکی از مشاغل اهالی آن دیار از اهمیت زیادی برخوردار بوده به گونه ای که در اطراف روستا وجود باغات خرما تا قبل از وقوع سیل 65 به خوبی مشهود بود. محصولات زراعی شامل گندم و جو دیم، و گاهی کشت پاییزه توده های محلی عدس، نخود دیم و زیره بوده است. کاشت صیفی جات مانند خربزه و هندوانه در سالهایی که رودخانه مند طغیان می نمود و اراضی مجاور رودخانه از رطوبت کافی جهت کشت برخوردار بودند، نیز رایج بوده است. در اواخر دهه پنجاه و اوایل دهه شصت خورشیدی کشت گوجه فرنگی و تنباکو در قطعات کوچک هم انجام می گرفت. به علت آبرفتی بودن خاک جلگه کناره مند محل مناسبی برای کشاورزی بوده، ساکنان حاشیه رودخانه هنگامی که رود طغیان نمود و بعد از فروکش شدن آب در محل آن مبادرت به کشت گندم، جو، هندوانه و خربزه می نمودند. فارسنامه ی ناصری،ص313 می نویسد: چون در زمستان آب رودخانه مند طغیان کند و در بهار فرو نشیند اهالی این ناحیه در کنار آن تخم هندوانه و خربزه و خیار چنبر کاشته و در اواخر بهار و اوایل تابستان هر روز صد خروار بار کرده و به دهات برده صرف نمایند. بر اساس گفته ها و شنیده ها فراگیری دانش و علم آموزی از قدیم الایام به شیوه سنتی و مکتب خانه در قالب آموزش قرآن و ادبیات در روستا رواج داشته است. این روستا عالمی بزرگ و مجتهدی وارسته را به نام حاج شیخ عبدالله هلالی دشتی (1336-1250 ه.ش) مشهور به آخوند حاج شیخ عبداله ملا جعفر در خود پرورش داده بود، ایشان پس از تولدش در هلالی در سنین نوجوانی جهت تحصیل علوم دینی راهی نجف، دیار علم و دانش می گردد و در آنجا علاوه بر افتخار همجواری با مولایش امیر مومنان (ع) از محضر اساتید بزرگی، همچون حضرت آیت الله باد کوبه ای، آیت الله شاهرودی، آیت الله سید ابوالحسن اصفهانی، تحصیلاتش را تا درجه ی اجتهاد ادامه میدهد، آنگاه برای تبلیغ معارف دینی به زادگاهش مراجعه می کند، با ورود ایشان به روستا، هلالی محفل علما و بزرگان منطقه میشد و مردم دشتی از دور و نزدیک برای حل مشکلات و مسائل شرعی خود به آنجا می آمدند (احمدی، ۱۳۸۳). فرزندان این شخصیت بزرگ مذهبی و حوزوی، اکنون با نام خانوادگی کراماتی در قم و نجف اشرف سکونت دارند. فعالیت آموزشهای رسمی از سال 1353 به صورت فعالیت یک دبستان مشترک بین دو روستای هلالی احمدی و منصوری در خانه قدیمی مرحوم زایرعبدالرسول منصوری فرزند مرحوم حاج حسین حاج محمدعلی آغاز شد. نخستین معلم آن مدرسه عبدالهادی بیت الحردان از اهالی اهواز و پس از ایشان آقایان عبدالحمید ساعد پناه از اهالی رودان هرمزگان و خسرو قائد حسینی از اهالی شهر اهرم بودند. از سال 53 خورشیدی به بعد بیشتر کودکان و نوجوانان آن زمان روستا آموزشهای رسمی را فرا می گرفتند. از سال 1358 این روستا دارای مدرسه مستقل بوده که نخستین معلم آن مدرسه مرحوم حسن برگستانی اهل بوشهر بود که در سال 1391 دارفانی را وداع گفت. بعد از مرحوم برگستانی، آقایان محمود زارع زاده، احمد عبدی، محمدعلی جلالیان، مرتضی خزایی، منصوری، مرحومه آتشی، آموزگاران روستا بودند. حاصل این تلاش و پویایی تا به امروز دانش آموختگانی در رشته های گوناگون دانشگاهی است که به جرأت میتوان گفت اکثریت آنها دانش آموخته دانشگاه های مطرح کشور هستند. از این روستا که به عنوان یکی از روستاهای نمونه در شهرستان دشتی در بعد آموزشی به شمار میرفت، تاکنون شمار دانش آموختگان در مقاطع کارشناسی ۶4 نفر، کارشناسی ارشد 16 نفر، دکترای حرفه‌ای2 نفر و دکترای تخصصی 4 نفر بوده که میتوان گفت نزدیک به 30 درصد جمعیت روستا (ساکن در شهر کاکی) دارای تحصیلات دانشگاهی هستند.

Powered By
  BLOGFA.COM