|
گلرنگ یکی از گیاهان قدیمی و بومی خاورمیانه است که از دیرباز در مناطق نیمه خشک هندوستان، ایران، افغانستان، مصر و .... کشت می شده است. اهلی شدن آن در ابتدا به دلیل رنگ نارنجی بوده که از گلچه های آن بدست می آید زیرا در گلبرگ های آن ماده رنگی کارتامین فراوان است. حدود 2000 سال قبل از میلاد حضرت مسیح (ع) در مصر کشت می شده، اما روغن کشی و استفاده از روغن آن بعدها رایج شد. حدود 250 سال قبل از میلاد تهیه روغن از دانه آن متداول شده است. در ابتدا روغن آن بجای روغن کرچک و به عنوان مسهل استفاده می شد و مصرف خوراکی نداشت و رنگ آن برای مصرف رنگرزی به ایتالیا، فرانسه و انگلستان صادر می شد. برگ آن خاصیت پادزهری و عرق آور دارد و برای معالجه تب مورد استفاده قرار می گرفت. گلرنگ در سال 1550 میلادی از مصر به انگلیس برده شد و از آن برای رنگ غذا به ویژه رنگ سوسیس و پنیر و رنگرزی استفاده می نمودند. درهندوستان و افغانستان از روغن آن برای تهیه غذا و گلچه های آن را به برنج و ترشی جات اضافه می کردند و برنج زعفرانی برای هدیه و جشن ها تهیه می نمودند. از ابتدای قرن بیستم به دلیل تهیه رنگ های مصنوعی و ارزان از اهمیت گلرنگ کاسته شد. وجود اسیدهای چرب غیر اشباع مانند اسید لینولئیک براهمیت گلرنگ به عنوان دانه روغنی افزوده و سبب گسترش کشت جهانی آن شده است. خاورمیانه و به ویژه ایران یکی از مراکز تنوع این گیاه است. گلرنگ گیاه مناسبی برای کشت در شرایط دیم و در تناوب با گندم و جو در شرایط آب و هوای مدیترانه ای می باشد. درصد روغن در ارقام مختلف آن تا 45 درصد و پتانسیل عملکرد دانه آن به بیش از 4 تن در هکتار می رسد. این گیاه در سه دهه اخیر به عنوان یک دانه روغنی مورد بهره برداری قرار گرفته و دامنه درصد روغن دانه آن از 20 تا 45 درصد است.
+ نوشته شده در پنجشنبه بیست و هشتم خرداد 1388ساعت 10:56 توسط مصطفی احمدی
|
|
درباره وبلاگ  وبلاگ علمی - آموزشی و کشاورزی مصطفی احمدی کارشناس ارشد کشاورزی
|
